Cố Phương Bạch không muốn xem mắt. Nếu không phải vì mới chân ướt chân ráo đến đây, cô hận không thể lập tức đi tìm bà nội ngay.

Nhưng trong ký ức của nguyên chủ đúng là có đoạn đã đồng ý chuyện này. Hiện giờ các bậc bề trên đã bận rộn sàng lọc suốt một hai tháng trời, mình chỉ buông một câu "không muốn" để gạt đi thì thật quá vô lý. Chi bằng cứ thuận theo mà hỏi thử: "... Là vị chú Vương nào giới thiệu ạ?"

Hứa Hoài Lam liếc xéo cháu gái một cái: "Đừng có giả ngốc, còn chú Vương nào nữa? Là Vương sở trưởng ở đồn công an, đồng nghiệp cũ của mẹ cháu đấy. Những năm qua ông ấy mừng tuổi cho cháu không ít đâu... Cháu nói thật đi, có phải hối hận chuyện xem mắt rồi không?"

Đúng là muốn hối hận thật, nhưng lời này khó lòng nói thẳng.

Cố Phương Bạch nuốt miếng thức ăn trong miệng: "Cũng không hẳn ạ, chỉ là cháu thấy mình mới 24 tuổi, chưa vội."

Từ cuối những năm 50, để kiểm soát tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên, nhà nước đã chính thức và rõ ràng cổ xúy kế hoạch kết hôn muộn, sinh con muộn.

Vì vậy thanh niên nữ giới ở thành phố phổ biến kết hôn trong khoảng từ 24 đến 28 tuổi. Cô tính tuổi mụ mới 24, sinh nhật lại vào cuối năm, quả thực không cần vội vã.

Hứa Hoài Lam thừa hiểu cháu gái đang muốn thối lui, nhưng bà có quan điểm riêng: "Tuổi này của cháu không tính là lớn, nhưng cũng chẳng nhỏ nữa... Với lại xem mắt chứ có phải cưới ngay đâu. Nhỡ không ưng mắt thì lại phải nhờ người tìm tiếp. Trai tốt khó tìm, cứ dông dài qua lại vài bận là mất mấy tháng, chớp mắt đã 25 tuổi ngay."

Cố Vệ Quốc rất tán thành lời vợ. Trong mắt ông, Phương Bạch nhà ông là đứa trẻ tốt như vậy, chọn đối tượng có kỹ càng đến mấy cũng không thừa: "Phương Bạch à, nếu cháu chưa vội tìm thì cứ thong thả, nhưng lần xem mắt này không thoái thác được. Dù sao cũng là mình nhờ chú Vương trước, giờ người ta giới thiệu người tốt, kiểu gì cũng phải đi gặp một lần."

Đã không tránh được thì chi bằng chém nhanh chặt gọn, Cố Phương Bạch hỏi: "Chú Vương có bảo khi nào gặp không ạ?"

Hứa Hoài Lam: "Vẫn chưa định ngày, phải đợi cháu đồng ý mới hẹn người ta."

Cố Phương Bạch: "Vậy hai người cứ hẹn thời gian rồi báo cho cháu."

Hứa Hoài Lam lập tức cười rạng rỡ: “Định ngày xong bác sẽ đến đơn vị tìm cháu... Tiện thể phải viết thư giục thằng Cả với con Hai nữa, tuổi tác đều không nhỏ cả rồi... Đúng rồi, để bác nói qua cho cháu nghe về gia cảnh của cậu thanh niên này...”

Nhà tập thể kiểu hành lang không có nhà bếp chính quy. Nhà nào nhà nấy đều dựng một bếp nấu đơn sơ ngay trước cửa hoặc ngoài hành lang.

Sau bữa tối, hai chị em Cố Phương Bạch và Cố Vinh Chi ngồi xổm ngoài hành lang cùng rửa bát đũa. Dọn dẹp xong, bác trai và cậu em xuống lầu tắm rửa, cô cũng xách phích nước nóng về phòng mình.

Nhà máy thủy tinh có phòng tắm, ngặt nỗi mùa hè chỉ mở cửa vào ngày Chủ nhật.

Vì vậy ngày thường đàn ông cơ bản là mặc quần đùi rộng đứng ngay giữa sân dội nước lạnh. Phụ nữ thì phiền phức hơn, chỉ có thể dùng chậu nhựa đỏ lớn trong phòng để tắm rửa tạm bợ, rất bất tiện.

May mắn là trước khi gặp bà nội, Cố Phương Bạch đã nếm trải đủ mọi đắng cay nên chút việc nhỏ này cô vượt qua rất dễ dàng.

Khi mọi thứ đã tươm tất, cô không vội nghỉ ngơi mà ngồi vào bàn học viết ra bài báo phản ánh tình trạng ngập lụt đã nói trước đó. Cô dùng tay trái nắn nót chép lại một bản khác bằng nét chữ khác lạ, sau đó mới tắt đèn đi ngủ.

Thời này mọi người ngủ rất sớm. Đêm 11 giờ, ngoài hiên chỉ còn tiếng mưa rơi rả rích và tiếng dế kêu ri rỉ, ngoài ra không còn âm thanh nào khác.

Cố Phương Bạch cứ ngỡ mình sẽ mất ngủ, dù sao đây cũng là xuyên không! Dẫu tự trấn an rằng tâm trí mình đã trưởng thành, cô vẫn khó tránh khỏi hưng phấn, đặc biệt là khi sắp được gặp lại bà nội thời trẻ.

Tuy nhiên tiếng mưa và tiếng côn trùng như có khả năng vỗ về linh hồn đang thao thức. Chỉ mười phút sau, Cố Phương Bạch đã chìm sâu vào giấc ngủ.

Lúc tỉnh lại đã là hơn 6 giờ sáng hôm sau. Không khí mát lạnh mang theo mùi hương thanh khiết của nhựa cây.

Cố Phương Bạch đứng bên cửa sổ hít một hơi thật sâu cho đến khi khí lạnh thấm vào phổi mới hài lòng tiến về phía tủ quần áo.

Dưới bối cảnh thống nhất mang tính cách mạng, trang phục rất có tôn ti, đặc biệt là khi đi làm.

Cố Phương Bạch bỏ qua những chiếc váy dài mặc lúc nghỉ ngơi, chọn một chiếc sơ mi cổ bẻ màu trắng sữa hơi cũ phối với quần tây ống đứng màu xanh đen.

Đứng trước gương, cô tết tóc thành hai bím đuôi tôm rủ trước ngực, ánh mắt dịu lại, xác định mình đã trông hiền lành và ấm áp như nguyên chủ mới hài lòng mở cửa.

Nói đi cũng phải nói lại, hai người tuy ngũ quan rất giống nhau nhưng khí chất lại hoànàn toàn khác biệt. Có lẽ là do trải nghiệm trưởng thành khác nhau.

Tính cách nguyên chủ thuộc kiểu mềm mỏng, ấm áp. Tâm sinh tướng, khí chất toát ra thiên về vẻ dịu dàng cổ điển.

Còn cô từ nhỏ đã gặp nhiều bất công, chịu bao khổ cực, tính tình lại quật cường không chịu khuất phục nên đã ép mình sống như một con nhím.

Ngay cả sau này gặp được bà nội, được yêu thương như cháu ruột mười mấy năm, vẻ ngoài của cô vẫn luôn lạnh lùng, khó gần.

Đột nhiên từ một bác sĩ pháp y suốt ngày vùi đầu nghiên cứu tử thi trở thành một cô gái Giang Nam mềm mỏng... thật sự có chút khó khăn. Phải cười nhiều hơn mới được...

"... Dậy rồi à? Mau rửa mặt rồi ăn sáng đi." Ban quản lý tòa soạn hiện nay là Ủy ban Cách mạng, chế độ nghiêm ngặt hơn nhà máy nhiều, Hứa Hoài Lam lo cháu gái tính tình lề mề sẽ bị muộn.

"Còn tận một tiếng rưỡi nữa mới đến 7 rưỡi mà, kịp ạ." Nói thì nói vậy, Cố Phương Bạch vẫn đẩy nhanh tốc độ sửa soạn. Chỉ năm phút sau, cô đã ngồi vào bàn ăn.

Cậu em út vẫn đang ngủ, trên bàn chỉ có ba bát cháo và hai quả trứng vịt muối cắt đôi.

Hứa Hoài Lam bưng thêm một đĩa củ cải muối khô ra, thấy cháu chưa động đũa liền giục: "Cháu cứ ăn đi... Còn cái này cầm đến đơn vị chia cho đồng nghiệp cùng ăn, đừng tiết kiệm, hai hôm nữa bác lại bảo Vinh Chi gửi thêm."

Đó là một hũ thủy tinh đựng đầy cá kho tương với đậu nành. Đây cũng là hình ảnh thường thấy trong ký ức.

Bác gái lo nguyên chủ ở cơ quan ăn uống không tốt, lại lo tính tình cô quá hiền lành bị đồng nghiệp bắt nạt nên cơ bản mỗi tuần đều gửi đồ mặn đến đơn vị một hai lần. Tràn đầy sự yêu thương.

Tâm trạng Cố Phương Bạch có chút phức tạp. Dù sao cô gái thực sự được muôn vàn sủng ái ấy đã đi đến hậu thế rồi. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, rốt cuộc tình trạng của họ là thế nào? Chẳng lẽ là không gian song song? Nếu không sao có thể cùng tồn tại?

"Sao thế? Thẫn thờ cái gì đấy?" Thấy cháu gái mất tập trung, Hứa Hoài Lam đưa tay gõ nhẹ vào trán cô.

Cố Phương Bạch hoàn hồn, học theo dáng vẻ nguyên chủ cong đôi lông mày cười dịu dàng: "Không có gì ạ, bác gái, mình ăn sáng thôi."

Nhìn thấy nụ cười quen thuộc của cháu, cảm giác xa lạ thoáng qua trong lòng Hứa Hoài Lam lập tức biến mất, bà xua tay: "Cháu ăn trước đi, bác đến ngay đây."

"Vâng." Cố Phương Bạch liếc nhìn đồng hồ, đúng là không thể trì hoãn thêm.

Đúng lúc này, Cố Vệ Quốc - người đã ra ngoài từ lúc trời mờ sáng vừa vặn trở về. Ông đưa hai cái bánh nắm cho cháu gái: "Sáng ăn một cái, trưa vẫn có thể ăn thêm một bữa nữa."

Bánh nắm to hơn nắm tay người lớn, bên trong gạo nếp bọc dầu cháo quẩy và đường trắng, là một trong những món điểm tâm nguyên chủ thích nhất.

Trong ký ức, mỗi lần nguyên chủ về nhà, bác trai đều dậy sớm ra tiệm ăn quốc doanh xếp hàng chỉ để thỏa mãn khẩu vị của cô.

Cố Phương Bạch cười nhận lấy: "Cảm ơn bác ạ."

Cố Vệ Quốc hớn hở: "Ơn huệ gì, mau ăn đi, ăn xong bác đạp xe chở ra bến xe buýt."

Cố Phương Bạch lắc đầu: "Trời tạnh mưa rồi, cháu tự đi bộ được ạ."

"Nói nhảm gì thế? Đi bộ ra đấy mất mười mấy phút, lỡ việc ra, cứ để bác cháu đưa đi." Hứa Hoài Lam đưa thêm quả trứng luộc đã được làm nguội qua nước lạnh cho cháu gái rồi mới ngồi xuống bên cạnh.

"Dạ, được ạ." Cố Phương Bạch cắn một miếng bánh nếp thơm phức, ú ớ đáp lời.

Hứa Hoài Lam lại có vẻ không hài lòng: "Sao không mặc cái áo sơ mi vải Dacron (vải nilon)? Anh Cả cháu viết thư bảo loại vải này không nhăn, quý lắm, ngay cả Thượng Hải cũng khan hiếm, nó phải nhờ vả bao nhiêu mối mới kiếm được cho hai bác cháu mình hai cái đấy."

Đó thực chất là loại vải làm từ nhựa, Cố Phương Bạch thích vải bông mịn hơn, nhưng chuyện nguyên vật liệu này khó mà giải thích, cô đành thoái thác: "Thôi ạ, đơn vị cháu tình hình nhạy cảm, mặc ở nhà thôi là được rồi."

"Cũng đúng..." Áo đẹp mà không được diện đi khoe với mấy bà bạn già, Hứa Hoài Lam có chút mất vui.

Thấy chồng đang lúi húi chỉnh cái đài radio, bà liền bị chuyển dời sự chú ý: "Ông Cố, mau lại đây ăn sáng đi, đừng làm chậm giờ Phương Bạch đi làm."

Cố Vệ Quốc: "Ơi, đến ngay đây... 6 rưỡi rồi, tôi nghe dự báo thời tiết chút."

Dứt lời, tiếng rè rè lúc điều chỉnh sóng lập tức bị thay thế bởi giọng nữ trung vang sáng: "... Các đồng chí thuộc phái cách mạng vô sản, các đồng chí xã viên, sau đây bắt đầu bản tin dự báo thời tiết khu vực thành phố Tô Châu, theo phân tích của đài khí tượng..."

Ba người vô thức nhẹ nhàng động tác, cho đến khi nghe rõ phát thanh viên bảo một tuần tới vẫn toàn là mưa mới trở lại bình thường.

Cố Vệ Quốc bưng bát cháo húp một ngụm, nói cứng: "Cái dự báo thời tiết này cũng không phải lúc nào cũng chuẩn đâu."

Hứa Hoài Lam gật đầu: "Tôi cũng thấy không chuẩn lắm."

Cố Phương Bạch không nói gì, chỉ từ trong chiếc túi da treo trên lưng ghế lấy ra một phong thư đưa cho bác trai.

Cố Vệ Quốc đưa tay đón lấy: "Cái gì đây?"

Cố Phương Bạch: "Bài báo hôm qua cháu nói đấy ạ, bác xem lại đi, không có vấn đề gì thì gửi đi."

"À à..." Cố Vệ Quốc theo phản xạ đáp lời, xong mới sực tỉnh: "Viết xong nhanh thế à? Để bác xem..."

"Xem cái gì mà xem? Hỏng hết việc." Hứa Hoài Lam giật phắt phong thư đặt sang một bên: "Đưa Phương Bạch ra bến xe rồi về mà xem."

Cố Vệ Quốc: “...”

Sáng sớm 6:40.

Cố Phương Bạch đeo túi da nhỏ, một tay cầm ô, một tay xách hũ đồ ăn, trên khuỷu tay còn vắt chiếc áo khoác mỏng mà bác gái sợ cô lạnh nên cứ nhất quyết nhét cho. Cô "cộp cộp cộp" nhanh chóng xuống lầu.

Không ngoài dự đoán, cô lại bị các chú bác, cô dì trong khu tập thể vây quanh hỏi han quý mến một hồi lâu mới vội vàng nhảy lên yên sau xe đạp của bác trai hướng về phía bến xe buýt.

Uông Mỹ Nam đang ngồi xổm bên giếng nước đánh răng thu hồi ánh mắt ngỡ ngàng, ngửa cổ súc miệng ực ực xong mới thốt lên kinh ngạc: "Cái... cái chị Phương Bạch đó sao mà đẹp thế không biết?"

Lưu Hổ liếc nhìn vợ: "Hôm qua em không thấy à?"

Uông Mỹ Nam: "Tối qua trời tối om, thấy được cái gì?"

Cô ấy chỉ lờ mờ thấy từ cái bóng mờ ảo là một cô gái thanh mảnh cao ráo, đâu có ngờ lại đẹp đến mức này. Không ngoa khi nói rằng suốt 22 năm cuộc đời, cô ấy chưa từng thấy ai đẹp hơn chị Phương Bạch.

Hơn nữa rõ ràng khoảng cách giữa họ khá xa nhưng cô ấy cứ cảm thấy cả người đối phương đều tỏa ra mùi hương thơm ngát...

Lại nghĩ đến học vấn và công việc của chị Phương Bạch mà chồng nói hôm qua, ánh mắt Uông Mỹ Nam càng thêm lấp lánh: "Này Đại Hổ, có phải có rất nhiều người đến nhà họ Cố dạm hỏi không? Phải là đồng chí nam ưu tú cỡ nào mới xứng đôi nhỉ."

Lần này Lưu Hổ không mở miệng, chỉ cúi đầu hì hục rửa mặt. Thực tế là từ nhỏ đến lớn, số con trai có cảm tình với chị Phương Bạch quá nhiều, không nói đâu xa, ngay trong cái khu tập thể này cũng không ít.

Chỉ là ai cũng có lòng tự trọng và biết mình biết ta, chưa bao giờ dám thổ lộ trước mặt chính chủ. Bởi vì chị Phương Bạch xứng đáng với những gì tốt đẹp nhất.

Cố Phương Bạch hoàn toàn không biết những lời bàn tán về mình trong khu tập thể sau khi cô rời đi. Lúc này cô đã ngồi trên xe buýt đi thẳng đến tòa soạn.

Vừa mới ngồi vững chỗ, cô đã bị bà dì bán vé xe có sở thích làm mai làm mối bám lấy:

"... Tiểu Cố, cháu vẫn chưa có đối tượng đúng không? Dì đây có một thanh niên tài tuấn, mới 28 tuổi đã là nòng cốt khoa thiết bị của nhà máy dệt rồi, lại còn đẹp trai, chủ yếu là điều kiện gia đình tốt, bố mẹ đều là công nhân..."

Dì bán vé nói một tràng dài, Cố Phương Bạch cơ bản là tai trái vào tai phải ra. Đối với hôn nhân, cô đã có kế hoạch của mình, tự nhiên không thể tìm thêm ai khác.

Ngay cả người thanh niên sắp xem mắt mà bác gái nói hôm qua, cô cũng chỉ nhớ mang máng đối phương 28 tuổi, là bác sĩ, còn lại hoàn toàn không để tâm.

Vì vậy đợi dì bán vé nói xong, cô dứt khoát từ chối: "Dì ạ, cháu còn nhỏ, chưa vội tìm đối tượng đâu."

Đây là lời từ chối khéo léo. Tính tình dì bán vé tuy hơi quá nhiệt tình nhưng vẫn là người biết chừng mực: "Ra là vậy... cũng đến lúc nên tìm rồi đấy, sau này nếu muốn tìm thì cứ bảo dì, bảo đảm tìm cho cháu một đồng chí nam cực kỳ tốt."

Cố Phương Bạch nhận lấy ý tốt của đối phương, cười đáp: "Cảm ơn dì ạ."

Dì bán vé hơi béo cười đùa hỉ hả: "Hì! Khách sáo gì chứ? Dì cũng chỉ là tiện miệng thôi."

Một người dì trung niên ngồi bên cạnh đến lúc này mới cười góp chuyện: "Đồng chí này, tôi có quen một cô bé rất ngoan, thấy khá hợp với thanh niên bà vừa nói đấy, hay là chúng ta bàn bạc chút?"

Dì bán vé vốn định kéo Tiểu Cố buôn chuyện tiếp lập tức bị đánh lạc hướng: "Thật sao? Vậy bà nói qua điều kiện nhà gái xem nào."

"Nhà gái năm nay 23 tuổi, làm ở nhà máy đồng hồ..."

Dì bán vé nhiệt tình rời đi, Cố Phương Bạch mới có thời gian trên chuyến xe xóc nảy quan sát đường phố Tô Châu những năm sáu mươi qua khung cửa sổ. Kiến trúc đa phần là những dãy lầu cũ cao hai ba tầng, thời gian để lại trên đó vô số dấu vết loang lổ.

Cảm giác đầu tiên là... đâu đâu cũng một màu xám xịt. Nhưng nhìn kỹ lại thì lại là những con đường lát đá xanh, tường trắng ngói đen, đúng là một khung cảnh sông nước Giang Nam tuyệt đẹp.

Và tối nay sau khi tan làm, cô sẽ đi đến một trong những căn nhà đó, tìm gặp bà nội Sở Hương Tuyết mới 23 tuổi. Lần này cô là người lớn tuổi hơn. Vậy thì hãy để cô làm người bảo vệ nhé...

"... Ga Tòa soạn báo Tô Châu đã đến!"

Hơn hai mươi phút sau, tiếng báo ga của dì bán vé kéo mạch suy nghĩ đang bay xa của Cố Phương Bạch trở lại. Cô đứng dậy, cầm lấy đồ đạc, nhanh chóng bước xuống xe từ cửa sau.