15.
Yến tiệc đã qua nửa, đóa thiên thanh tuyết liên mà Chu Cố Đường mang đến cho ta không ngoài dự đoán thành đóa hoa nổi bật nhất trong tất cả các loài hoa, gần như không có gì có thể sánh kịp.
Ta cũng vì thế mà được gọi đến trước mặt Gia Lâu trưởng công chúa. Đây là lần đầu tiên ta được diện kiến bà.
Từ nhỏ, ta đã lớn lên trong những câu chuyện về bà, một người phụ nữ quyền cao chức trọng, tài đức song toàn, được coi là khuôn mẫu của tất cả phụ nữ Đại Ngụy. Nhưng khi thật sự đứng trước mặt, ta lại chỉ thấy một người tóc bạc, dung nhan đã già, duy có ánh mắt vẫn ôn hòa, sáng rõ, mang theo một loại bình thản mà năm tháng không thể mài mòn.
Trưởng công chúa hỏi ta vài vấn đề liên quan đến sách tàng của nữ học. Những điều ấy ta đều đã học qua từ sớm, nên trả lời từng câu đều trôi chảy, không hề vấp váp. Bà lắng nghe xong, bỗng nắm lấy cổ tay ta, ánh mắt lộ vẻ tán thưởng, bà chậm rãi nói:
- Chiêu nhi đã cho ta xem bức Tẩy binh đồ của con. Đã nhiều năm rồi, ta chưa từng thấy cô gái nào vẽ được một bức tranh phóng khoáng như vậy.
Nói đến đây, ánh mắt bà khẽ sáng lên, như chợt nghĩ ra điều gì đó.
- Con… có biết cưỡi ngựa không?
Câu hỏi vừa dứt, xung quanh lập tức yên tĩnh lại. Dẫu năm xưa trưởng công chúa từng theo Cao Tổ chinh chiến trên lưng ngựa, nhưng ở Thượng Kinh hiện nay, những tiểu thư khuê các lại xem chuyện ấy là thô lỗ, chẳng ai nguyện ý học. Ngay cả khi xuất hành cũng thích dùng lừa kéo xe cho thanh nhã, huống hồ là tự mình cưỡi ngựa.
Thôi Chiêu dường như muốn lên tiếng giải vây, vừa cất lời gọi một tiếng “cô mẫu”, nhưng ta đã khẽ gật đầu trước, đáp lại rất bình tĩnh:
- Thưa, con biết ạ.
Ánh mắt hắn thoáng chốc khựng lại, dừng trên người ta rất lâu. Trưởng công chúa thực sự hứng thú, đúng lúc tuyết vừa tan, trên núi lại có một bãi chăn ngựa rộng rãi, liền sai người chuẩn bị.
Thực ra, thuật cưỡi ngựa của ta trước đây chỉ ở mức bình thường, nhưng gần đây Chu Cố Đường lại luôn thúc ta mỗi ngày luyện tập, nói là để cường thân kiện thể. Khi ấy ta chỉ cho là y nhất thời hứng thú, không ngờ hôm nay lại có thể dùng đến.
Bãi chăn rất rộng, sương mù lượn quanh, đường bằng phẳng, chỉ có vài chỗ nước tuyết tan tạo thành khe nhỏ, cần khéo léo vượt qua.
Ta cưỡi ngựa chạy một vòng, cảm giác gió lạnh lướt qua hai má, lại mang theo một loại khoan khoái khó tả. Khi quay lại, con ngựa dừng trước mặt Thôi Chiêu.
Hắn cúi xuống, nhặt dải buộc tóc vô tình rơi của ta, nhưng động tác lại chậm chạp khác thường, như còn chưa hoàn toàn tỉnh lại khỏi điều gì đó.
Ta đã xuống ngựa, giao cương cho thị quan, mới nghe thấy hắn cất giọng khàn khàn:
- Ta chưa từng nghĩ một tiểu thư khuê các như muội lại biết cưỡi ngựa.
Ta khẽ dừng lại, sau đó mới bình tĩnh đáp:
- Năm Nguyên Trinh thứ tám, trong lễ nhược quán của huynh, huynh từng nói thích con gái biết cưỡi ngựa.
Câu nói ấy vừa dứt, ký ức liền dần dâng lên. Năm đó, hắn từ bên ngoài trở về kinh, ta lần đầu tiên gặp hắn sau khi trưởng thành. Dáng vẻ thanh nhã, phong thái phóng khoáng, chính là người mà ta đã mong đợi suốt hơn mười năm trời.
Ta vốn là người giữ lễ, hành sự luôn có chừng mực, nhưng vẫn tìm đủ mọi cách, chỉ để có thể nói với hắn một câu. Đó là câu nói lớn mật nhất trong đời ta. Ta hỏi hắn:
- Thôi công tử, huynh thích cô gái như thế nào?
Khi ấy, ta đã biết đánh đàn, biết cầm cờ, biết thư họa, lại được Thôi gia thừa nhận. Ta tưởng rằng, chỉ cần mình đủ cố gắng, đủ hoàn hảo, thì nhất định có thể trở thành người mà hắn muốn. Nhưng hắn chỉ khẽ nâng mắt nhìn ta, nói một câu rất tùy ý, hắn thích cô gái biết cưỡi ngựa.
Khi ấy ta không thấy khó, chỉ là một kỹ năng, chỉ cần học là được. Ta thậm chí còn tin tưởng rằng chỉ cần nỗ lực, ta có thể từng chút một tiến gần đến điều hắn mong muốn, ta sẽ có được hạnh phúc.
Cho đến hôm nay, nhìn ánh mắt thất thần của Thôi Chiêu, ta mới hiểu ra, câu nói năm ấy của hắn vốn chỉ là thuận miệng nói ra, thậm chí có lẽ chưa từng suy nghĩ. Đó chỉ là một đáp án tùy ý, lệch khỏi khuôn mẫu để khiến ta lúc đó bẽ bàng.
Mà ta lại dùng hơn mười năm để tin vào nó.
Trong một thoáng, Thôi Chiêu cũng hiểu rõ mình đã bỏ lỡ điều gì. Dù hôm nay hắn cố gắng dẫn tiến ta trước mặt trưởng công chúa, muốn giúp ta lấy lại danh tiếng, thì những năm tháng tình ý đã trôi qua kia, cũng không thể nào vãn hồi.
Những rung động ấy… sẽ không trở lại nữa. Hắn đứng đó, sắc mặt trắng bệch, như có điều gì đè nặng khiến hắn không thể đứng vững.
Cả đời hắn chán ghét ràng buộc, không muốn đi con đường đã được sắp đặt, không muốn cưới người đã được định sẵn, chỉ muốn rời khỏi Thượng Kinh, đi đến Tây Bắc lập công nơi chiến trường. Hắn vẫn luôn cho rằng mình đúng.
Nhưng đời người dài như vậy, liệu có thật sự có thể giữ được tất cả?
16.
Ta khiến trưởng công chúa nhớ lại chính mình thuở còn trẻ. Bà nhìn ta rất lâu, thậm chí tự tay lấy khăn lau đi lớp mồ hôi mỏng trên trán ta, động tác chậm rãi mà ôn hòa.
- Dịu dàng đoan chính, lòng có khí phách, kiên cường bền bỉ, nữ nhi Đại Ngụy mà ta muốn dạy dỗ vốn nên là như vậy.
Chỉ vỏn vẹn mười hai chữ, nhưng đầu ngón tay ta lại không kìm được mà khẽ run lên. Trong thời thế này, danh tiếng có thể định đoạt cả đời một người phụ nữ. Một lời nhận định của trưởng công chúa, đủ để xóa sạch mọi lời dị nghị từng đè nặng trên người ta vì chuyện bị từ hôn. Bà lại nói, ánh mắt mang theo vài phần tiếc nuối,
- Đứa trẻ như con, làm chủ mẫu Thôi gia cũng thừa sức. Lẽ ra, con nên cùng Chiêu nhi gọi ta một tiếng cô mẫu mới phải.
Ánh mắt bà lướt qua Thôi Chiêu đang đứng bên cạnh, sắc mặt tái nhợt, thần trí như không còn ở đây, khẽ thở dài.
- Chỉ tiếc, tuổi trẻ bồng bột, chưa kịp hiểu được cái tốt của con.
Thiếu niên ngông cuồng, một khi đã quyết định sai, có khi cả đời cũng không còn cơ hội sửa lại. Trưởng công chúa dừng một chút, rồi nhìn thẳng vào ta:
- Không bằng… ta nhận con làm đệ tử đóng cửa thì sao? Cầm nghệ của ta vẫn chưa tìm được người truyền lại.
Ta thoáng sững người, ngẩng đầu nhìn bà. Trong ánh mắt ấy không chỉ có thưởng thức, mà còn có cả sự thương xót chân thành. Bà thực sự thích ta, cũng thực sự tiếc cho những gì ta đã trải qua.
17.
Thế sự xoay vần, vỏn vẹn cũng chỉ trong một mùa đông một mùa xuân.
Vài tháng trước, ta còn vì chuyện bị từ hôn mà suýt chết trong đêm tuyết, không ai đoái hoài. Còn bây giờ, vận mệnh lại như chuyển hướng, tất cả dường như đều thay đổi.
Thiếp mời của các yến tiệc nữ quyến gửi đến dồn dập, nhiều đến mức không đếm xuể. Cả Thượng Kinh, từ quan lại đến thường dân, đều biết Giang gia có một vị tiểu thư tài danh vượt trội, lại được trưởng công chúa phá lệ thu nhận làm đệ tử cuối cùng. Chuyện từng bị từ hôn tuy vẫn còn được nhắc đến, nhưng so với trước kia đã không còn là điều khiến người ta phải dè bỉu.
Ngoài phố, thậm chí còn có hí bản diễn lại câu chuyện khác, nói rằng Thôi Chiêu sớm đã si mê Giang gia tiểu thư, chỉ vì sợ bản thân ra chiến trường có ngày không trở về, mới nhẫn tâm từ hôn, không muốn làm lỡ dở đời con gái. Bằng không cớ sao trong đêm Thượng Nguyên lại bỏ ra vạn vàng mua một chiếc hoa đăng của cô ấy?
Lời đồn lan truyền mỗi người một kiểu, nhưng có một điều gần như đã trở thành nhận định chung “Giang tiểu thư cái gì cũng tốt, chỉ là mối hôn sự hiện tại không được xứng đôi.”
Chu Cố Đường, người mang danh hung tàn, lại còn tật ở chân, trong mắt người ngoài, dù thế nào cũng không xứng với ta. Những lời như vậy, ta nghe qua rồi cũng bỏ qua, không để trong lòng.
Trưởng công chúa sau đó đích thân chỉnh đốn lại nữ học, bãi bỏ quy định “nữ nhi bị từ hôn, không được nhập học” vốn đã tồn tại nhiều năm. Bà thân thể không tốt, khi bước lên giảng đài còn phải có người dìu đỡ, nhưng lời nói lại rõ ràng, vang vọng khắp nơi.
- Lúc ta lập ra nữ học, là mong phụ nữ có thể nâng đỡ lẫn nhau. Không ngờ mấy chục năm trôi qua, thế gian lại càng ngày càng khắt khe hơn.
Bà dừng lại, ánh mắt trầm xuống.
- Ta ẩn cư đã lâu, không biết rằng những năm qua, người vì bị từ hôn mà bị nữ học cự tuyệt lại nhiều đến vậy. Từ hôn và phẩm hạnh không đoan chính vốn là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Nếu ngay cả Nữ học cũng không dung nạp họ, vậy thì còn nơi nào có thể dung thân?
Nghe đến đây, trong lòng ta bỗng dâng lên một cảm giác khó tả. Ta vẫn nhớ rõ ngày mùa đông ấy, khi bản thân suýt chết trong tuyết lạnh, không một ai đưa tay giúp đỡ. May mắn thay, cuối cùng vẫn có một bàn tay kéo ta ra khỏi vực sâu.
Nhưng ngoài kia còn bao nhiêu cô gái khác không thể vượt qua được mùa đông của chính mình?
18.
Ta đang chờ lễ kết nghiệp đầu hạ của Nữ học.
Theo như sắp xếp ban đầu, sau khi kết nghiệp, ta sẽ định ngày thành thân với Thôi Chiêu. Chỉ là không ai ngờ được, người cuối cùng ta sắp gả lại là Chu Cố Đường. Nhưng trong khoảng thời gian này, ta lại rất ít khi gặp y.
Nghe nói y đang bận xử lý một vụ án buôn lậu lớn ở Giang Nam, công việc chồng chất, hiếm khi rảnh rỗi. Ta nhiều lần đến tửu lâu giúp y xem sổ sách cũng không gặp được người. Đôi lần hiếm hoi chạm mặt trên phố, y cưỡi ngựa lướt qua, quan bào đỏ sẫm phấp phới trong gió, nhanh đến mức người ta còn chưa kịp nhìn rõ.
Ta đứng bên đường, nhìn y đi qua. Y không ngoái đầu, cũng không dừng lại, giống như giữa chúng ta chưa từng có bất kỳ liên hệ nào, chỉ là hai người xa lạ vô tình lướt qua nhau.
Chu Cố Đường hình như gầy đi.
Nghe nói vụ án lần này rất lớn, không lâu nữa y sẽ phải rời kinh, trực tiếp xuống Giang Nam tra xét, ngày trở về chưa biết là khi nào.
Ta nghĩ, dù thế nào, trước khi y rời đi, ta cũng phải gặp y một lần.
Nhưng đến lúc này ta mới phát hiện, giữa ta và y lại ít liên hệ đến đáng thương. Tin nhắn gửi đi, thị nữ mang về chỉ là sự im lặng kéo dài. Không còn cách nào khác, ta chỉ có thể dậy sớm, tự mình đến phủ nha của y để chờ.
Cuối xuân, trời còn chưa sáng hẳn, sương lạnh vẫn còn đọng lại trong không khí. Ta đứng ngoài phủ nha, đợi gần nửa canh giờ, mới thấy y từ trong bước ra. Chu Cố Đường từng được gọi là “Diêm Vương mặt cười”, nhưng dạo gần đây trên mặt y lại luôn mang theo một tầng lạnh lẽo khó gần. Hôm nay chính là ngày y chuẩn bị rời kinh đi Giang Nam. Ta khẽ gọi:
- Chu Cố Đường.
Động tác lên ngựa của y khựng lại trong thoáng chốc, rồi lập tức quay đầu nhìn về phía ta. Giữa làn sương mỏng của buổi sớm, ánh mắt của y gần như ngay lập tức tìm thấy ta.
Ta quay lại xe ngựa, lấy hành lý đã chuẩn bị sẵn cho y. Khi quay đầu lại lần nữa, đã thấy y đang bước về phía mình.
Y rất ít khi đi bộ trước mặt ta. Thuở nhỏ y từng mắc bệnh nặng, lại gặp phải lang băm nên để lại tật ở chân trái, bước đi không được tự nhiên. Bình thường y luôn tránh để người khác nhìn thấy dáng vẻ ấy. Nhưng lúc này y lại cứ thế bước thẳng về phía ta, từng bước một, chậm rãi mà kiên định.
Ta cố nén cảm giác chua xót nơi sống mũi, khẽ nói:
- Chu Cố Đường, nhớ mang cho ta một đóa sen đầu hạ của Giang Nam nhé.
Dừng một chút, ta lại nói tiếp, giọng nhẹ hơn:
- Ta chờ ngài trở về. Nhớ về sớm.
